Dokuma

	Dokuma
	2008-11-07 06:11:00

Dokuma

kumaş mimarisi:

oldukça kolaylık görünmekle beraber bir kumaşın dizaynı yani tasarımı bir binanın , bir geminin ya bile birleşik makinanın tasarımı gibi bazı temel kurallar gözetilerek makul yöntemlerin uygulanması ile gerekli gereken bir çalışmadır. dokuma kumaş yapım teknolojisi aşkın eski bir sanayi işlevi olduğundan kumaş tasarımında daha çok tecrübe birikimlerinin sonucu olan çeşitli pratik yöntemler gelişmiş ve uygulanmaktadır. diğer taraftan bir makine elemanında olduğu gibi kumaşında lif olan yek malzemesi iplik olan yapı elemanları ve konstrüksiyon olarak nitelenen yapısı ile bunların dışında eş de dokusu bulunmaktadır. top yapısını bir arada tutan ve birbirleri ve dengelerde mevcut değişik kuvvetlerin etkileri ise epey karmaşıktır. bu nedenledir ki desen tasarımı birleşik konuşma çalışmasıdır.
tekstil fabrikalarında eş kumaşın yapımına 2 şekilde karar verilir; evet benzeri yapılmak istenen sadece örneğe elverişli yollu tasarım edilir ya dahi belirli bir kumaş türünün bir çeşitlemesi olarak tanımlanır. birinci durumda emsal tam olarak analiz edilerek kumaşın önemli özellikleri ortaya çıkarıldıktan sonra yeni kumaşın yapımı hesabına gerekli teknik özellikler saptanır , ve bunlar üretim unsurları biçiminde hazırlanır. ikinci halde ıse belirli bir pili türünün , amaca okunuşu kullanılacak olan hammaddeye göre , birtakım teknik özelliklerinde uygun değişiklikler yapılarak bakir eş kumaş tasarlanır.
bu icraat genellikle fabrikaların desen bürosunda yapılır. tekstil desinatörlerinin , \" kumaş tasarımı \" genel terimi kapsamına giren örgü , renk okunuşu tasvir bilgisi yanında dokuma teknolojisi , iplik özümleme ile pili apre tekniklerini bile bilmesi gerekmektedir. bu nedenle kumaş tasarımını , yalnızca desinatörün yapacağı bir çalışma olarak değil de , fabrikada üretim ve üretim planlaması fail tüm sorumluların ortak çalışması ve katkısının sonucu olan birleşik faaliyet olarak buyurmak ile bunu sağlamak daha akıllıca olur. bu icraat müşteri istekleri ve günün moda eğilimleri doğrultusunda yapılmalıdır.
bir kumaşın tasarımı için yapılan çalışmalara yapımı istenen yapılmış kumaşın önemli bütün özelliklerini belirlemekle başlanır. daha sonra mamul kumaştan geriye doğru gidilerek üretimin değme safhasındaki yarı mamullere ait özelliklerle , bu özellikleri sağlayacak kuruluş paremetleri ( makine değer paremetleri ) ve teknikleri saptanır. bu bakımdan önce mamul kumaşın iyi tanınması ve kumaş özelliklerinin neler olduğunu ve hangi etkenlere bağlı olduğunu iyi bilinmesi gereklidir.
bir nesneyi tanımlamak o tahammül çeşitli özelliklerini sıraya koymak ve belirlemekle muhtemel olmaktadır. kumaş özelliklerini belirleyen ve etkileyen etkenlerin çokluğu sistematik ve etraflı 1 incelenmeyi gerektirmektedir. kumaş özelliklerini etkileyen etkenler hammaddeden , iplik özelliklerinden , kumaş gestalt ve dokusundan ileri gelirler. bu etkenler çok fazla olmakla birlikte , mamul desen özellikleri namına beliren sonuçlarını bazı temel tane metlerle tanımlama olanağı vardır. bu konuya girmeden önce kumaşlarda istenen stratejik özelliklerin neler olduğunu fazla ayrıntıya girmeden belirtmekte fayda vardır.
kumaşlarda istenen özellikler her şeyden önce kumaşın kullanılacağı yere bağlıdır. bu puan hatırda tutularak kumaşlarda istenen özellikleri aşağıdaki kadar sıralayabiliriz.
a-sağlamlık h-kumaş örgüsü
b-esneklik ı-iplik sıklıkları
c-yumuşaklık i-kumaş kalınlığı
ç-görünüm j-kumaş gramajı
d-sıcak tutma k-atkı ile çözgü renk planları
e-nem çekmece l-kumaş boyutları
f-döküm m-yüzey özelliği gibi.
g-hammadde cinsi
ğ-iplik türü
bir kumaşın tasarımında gözetilen iki temel düşünceden biri hayırlı ve dişi bir yüzey görünümü elde etmeyi amaçlayan estetik düşünce , diğeri kumaşın kullanımındaki rahatlığı okunuşu performansı amaçlayan uran düşünce olmaktadır. bunlardan diğer ikinci derecede önemli olarak dokumadaki kolay ve maliyeti en madun düzeyde tutma kaygıları da bulunacaktır. diğer taraftan kumaşın kullanma yeri hem bedii hem bile dergi düşünceyi etkileyen şerik unsurdur. yazlık ve kışlık kumaşlar arasında yol özellikler açısından önemli farklar olduğu gibi , eğri görünümü , bir diğer deyimle güzel duyu tasarım bakımından da farklılıklar bulunur. diğer taraftan , bir perdelik kumaşla bir kez kostümlük top arasında hem manzara hem top karakteri hesabına önemli farklar olacaktır.
bir kumaşın tasarımında uygulanacak ana kurallar , kullanma doğaçlama göre kumaşta elde edilmek istenen üzeri görünümü ile kumaşın yapısını okunuşu dokusunu , bir başka deyimle top konstrüksiyonunu bağdaştırmak üzere top parametreleri beyninde bulunması gereken bağıntıları belirleyen kurallar olacaktır.
kumaş parametreleri arasındaki bağıntılar gani karmaşıktır. ancak karmaşık bağıntıların çözümünü kolaylaştıran bazı durumlar bulunmaktadır. öncelikle kullanma yerine göre kumaşın cinsi ile bu kumaşta elde edilmek istenen görünüm (estetik tasarım ) evvelce belirlenebilir. kumaş cinsi bir ölçüde kumaşın hammaddesini , iplik cinsini , yaklaşık gramajını içeren bir deyimdir. kumaşta elde edilmek istenen vizyon ıse yapı , ıplik sıklıkları okunuşu renk planlarına bir kez başlangıç noktası sağlayan dizayn ve motif büyüklüklerini verecektir. diğer taraftan kumaş boyutları ve yüzey özellikleri de önceden saptanan ve bilinen öğelerdir.
yukarıda açıklayan biçimde nitelikleri kabaca belirlenmiş olan bir kumaşın dizaynında birtakım önemli güçlükler bulunmaktadır. şimdi bunları sırasıyla inceleyelim;
2. bediiyat dizaynın kağıt üstünde hazırlanan boyutlarda ile biçimlerde elde edilmesindeki güçlükler:
kumaş , evvelce hazırlanmış çözgü iplikleri arasından geçirilen atkı ipliğinin arış iplikleriyle yaptığı irtibat ya dahi kesişmelerden meydana gelir. çözgü iplikleri: eksantrikli ve armürlü tezgahlarda iktidarsız çerçevelerinin , jakarlı tezgahlarda ıse jakar iplerine kapalı gücü gözlerinin aşağı ya da yükseğe hareket ettirilmesi sonucu biri abaşo diğeri üstte 2 gruba ayrılarak aralarında ağızlık adı verilen bir boşluk meydana getirirler.
atkı ipliğini taşıyan elemanın ağızlık içinden geçirilmesi ıle atkı ipliği çözgü iplikleri arasına sokularak pili örgüsü meydana getirilir. iktidarsız hareketiyle her atkı atımından önce yeni ve değişik düzende bir huni açılır. ancak çözgü tellerinin gücü gözlerinden geçirilişi tahar planında gösterilen muayyen tek düzende olduğundan eksantrikli ve armürlü tezgahlarda her çerçeve bir grup arış telini kontrol edecektir. bu nedenle çözgü iplikleri ancak söve evet da jakar platin sayısı kadar farklı hareket yapabilirler.
bu sınırlama; armürlü tezgahlarda 18 -20 çerçeve.
jakarlı tezgahlarda 600 , 1200 , 2400 , .... , gibidir
atkı yönünde dizayn büyüklüğünü kısıtlayan benzer etkendir. bununla beraber dizayn içinde aynı arış hareketlerinin tekrarı evet da dizaynın simetrik bölümlerden olması daha büyük dizaynların elde edilmesini sağlar. ancak , gücü çerçevesi evet da jakar platin sayısı tezgahın dizayn kapasitesi olarak tanımlanır.

kağıt üzerindeki dizaynın aynı boyutlarda elde edilmesini güçleştiren gayrı bir amil iplik kalınlığıdır. bir dizaynı elde eylemek göre yukarıda açıklandığı gibi belirli sayıda çözgü hareketi ve argaç kesişmeleri gerekmektedir. iplik ziyade kalınsa istenenden daha büyük bir kez dizayn , ince ise elan küçük yek tasarım elde edilecektir. o halde kullanılması düşünülen iplik numarası da kısıtlayıcı ıkinci bir faktör olmaktadır. jakarlı tezgahlarda tasarım büyütmek için dizim değiştime maliyeti oldukca fazladır.
kağıt üzerindeki dizaynın aynı biçimde evet da formda elde edilmesindeki meşakkat ıse dokuma tekniğinin desinatörü zorladığı kısıtlamalardan sonra gelmektedir. form hesabına netliği sağlamak için çok çözgü hareketi sarf etmek gerekecektir , ancak tezgah kapasitesi yetmeyebilir. bu nedenle büyük ve motifli dizaynlar daha kötü jakarlı (1200`lü - 2400`lü ) tezgahlarda ya da çerçeve sayısı fazla yıldırım (genellikle 18 çerçeveye kadar) armürlü tezgahlarda elde edilebilir. renk yönünden ise , argaç sellektörleri atkı namına kullanılabilecek renk sayısını ve argaç renk sırasını kısıtlamaktadır.
3. -kumaşın istenen ağırlık , yapı ve dokuda elde edilmesindeki güçlükler:
kumaş ağırlığı , kumaşın atkı ve çözgüsünde kullanılan iplik kalınlıkları ve sıklıklarına bağlı olarak değişmektedir. kumaş ağırlığını , dokuma ve apre çekmeleri ile apre ışlemleri tam ortaya çıkan ağırlık kayıpları da önemli ölçüde etkilemektedir. desen yapı okunuşu dokusunu ise ıplik özellikleri , iplik sıklıkları okunuşu top örgüsü ortaya koyar. bu etkenler kumaşın; kalınlık , metanet , esneklik , döküm , yüzey sertliği , yüzey görünümü , dayanıklılık ve gözeneklilik takım geometrik ve mekanik özelliklerini belirler.
istenilen ağırlıkta tek top elde bulmak için uygun kalınlıkta iplikleri müsait sıklıkta kullanmak gerekir. diğer taraftan belirli kalınlık ve sıklıklarda geçer iplikler , ağ cinsine bakarak çok anif evet da dökümsüz , çok kalın ya da gevşek , sağlam ya dahi dayanıksız bir kumaş gırtlak verebilirler. bu bakımdan verim ağırlık , konstrüksiyon ve dokuda tek kumaş elde etmek ayrılmış öncellikle uygun iplik cinsinin ile top örgüsünün seçilmesi , daha sonrada iplik numarası ile iplik sıklıklarının saptanması gerekir. top örgüsü , iplik numarası ve iplik sıklıkları arsındaki bağlantıları çözülmeyen çeşitli sıklık teorileri geliştirilmiştir. ağ seçimi ise başlı başına ayrı bir konudur. iletişim hem güzel duyu dizaynın yapı taşı hem bile kumaş ağırlığının ve yapısını etkileyen muazzam bir etkendir.bu etkenlere gerektiği kadar itina gösterilmez ise kumaş ya gerektiğinden sıkı yahut cansız olur. ağır olan gevşek olmasıdır bunu kumaş şerh yapıyor şeklinde dışa vurum deriz. çözgülerin ve atkıların elle iki tarafa kaydırılası mümkün oluyorsa kumaşın açma yaptığı sınırlı olur.

4. tasarım edilen kumaşın dokumaya alınmasındaki güçlükler :
kumaş yapılmış hale gelinceye kadar çeşitli biçim değişikliklerine uğrar. bunlar dokuma çekmeleri , apre çekmeleri , satıh değişiklikleri okunuşu ağırlık değişmeleri olarak özetlenebilir. bu değişimlerde hammadde ve iplik özellikleri , örgü türü , uygulanan apre işlemleri etkindirler. kumaş tezgaha alınırken tam bu değişimler kestirim edilerek kumaşın tezgah üzerindeki boyutları ve kullanılacak olan ıplik miktarları hesap vasıtasıyla bulunur. bu hesaplamalarda bazı kurallar gösterdiği gibi deneyimler ve bilgilerden bile faydanılması zorunlu olmaktadır.
bütün estetik okunuşu fen özellikleri saptanmış olan kumaşı elde etmek karşı bir tek formül ya da metot olamayacağı yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacaktır. tasarlanan bir kumaşı elde etmede kullanılacak çok sayıda amil ve çeşitli seçim olanakları bulunmaktadır. diğer taraftan muhtelif etkenler arasında tam bağlantılar bulmak da zordur. ancak ikişer , üçer öğeden meydana gelen kümeler olarak ele alınan bu etkenler arasındaki bağlantıları belirleyen umumi kurallar evet da formüller bulunabilir. değme tasarım probleminde olduğu gibi bir kumaşın tasarımın da desinatörün seçim olanaklarını tüketmek , genel kurallar ile yöntemlerden bilistifade yaratıcı bir oda yapması gerekecektir.
5. top analizi:
daha önce belirtildiği kabil kumaşlar öte kez katologdan veya firmalardan alınan örneğe göre dokunurlar. örneğin tam benzeri yek top istendiği kabilinden , örneğe desen evet da konstriksiyon yönünde andıran 1 top yapılması dahi istenebilir. bu durumda öncelikle eldeki örneğin kesintisiz tek analizi yapılır , daha sonra da istenilen kumaşın yapımı için lüzumlu dizayn çalışmaları ve hesaplamalara geçilir.

Etiketler: tekstil, polyester halatdokumacılık, dokuma, top, hazırgiyim, üretici, dağıtıcı, konfeksiyon, ihracat, ev tekstili, dışsatım