bilgisayardan , pc , kişisel bilgisayar , ibm-uyumlu elektronik beyin diye kelime edildiğini , kimi dönem 386 , 486 , pentium adlarıyla adlandırıldığını duymuş olmalısınız. azıcık daha ileri giderek , isa , eisa , pci bilgisayarlardan da söz edildiğine rastlamışsınızdır. azıcık elan beceri konulara ilgili olanlar , at , xt , ps/2 gibi terimlere de aşina olmalılar. 1980`lerden bu yana kişisel bilgisayarları evet anakartının genel mimarisi , ya da anaişlemcinin modeline bakarak türlere ayırmak gelenek oldu. şimdi pc dünyasına biraz henüz yakından bakabiliriz:

ibm-pc

bilgisayar çılgınlığını başlatan bu amortisör , 1981 yılında piyasaya sürüldüğünde , ne tip mağazalarda satılabileceği üstelik belli değildi. iki adet 5.25 inçlik floppy disket sürücüsü olan ibm pc`nin sabit diski yoktu. ana işlemcisi intel 8086 idi; ilkokul sayı kart yuvası vardı. bir süre sonra ibm bu modele sabit disk koydu; lakin ram çipi denilen bilgisayarın hafızasını neden çipi anakartla birleşik olduğu için arttırılması mümkün değildi. elinizde böyle bir antika bilgisayar varsa , yenilemek güncelleştirmekten vazgeçin; olduğu gibi saklayın. bir kez süre sonra antikacılara ya bile bilgisayar-teknoloji müzelerine satabilirsiniz.

ibm xt

ibm firmasının 10 megabyte durağan disk koyduğu ilk şahsi bilgisayarı olan xt`nin cpu`su da ılk pc`ye göre henüz hızlı intel 8088`di. eke yuvası sayısı 8`e çıkartılmıştı. 8-bit tabir edilen standartta kart kabul eden bu bilgisayarın da bugün layık olduğu tek yer müze!

ibm at

1985`te piyasaya sürülen ve bugünkü şekliyle pc`nin gerçek büyükannesi vaki at , intel 80286 cpu üzerine inşa edilmişti. orijinal pc`ye göre beş yol daha hızlıydı ve 16-bit standardında kartpostal onaylama ediyordu. ibm firması , bu bilgisayarla , İsa denen anakart mimarisini bilcümle endüstrinin yararlanabileceği şekilde kullanıma açtı. isa bütün elektronik beyin endüstrisi için standart mimari anlamına geliyordu; nitekim öyle de oldu. bir anda yüzlerce şirket , at ve ahenkli cihazlar imal etmeye başladı. modemlerin , tarayıcı ile diğer harici cihazların bilgisayara bağlanmasında kullanılan ara-birim kartlarının bir anda mağazaları doldurması , bu standardın gerçekten bütün endüstri tarafından ikrar edilmesiyle olası oldu. gücün at bilgisayarların anakart hızı bugünkülere nazaran son derece düşük olduğu için böyle eş bilgisayarın yeni kartlarla güncelleştirilmesi , acar kartlara verilecek paranın çöpe atılması olur. ibm-at bilgisayarın anakart büyüklüğü , günümüzdeki modern kartlarla aynı olduğuna göre , kasasının havadan kutu olarak değerlendirilip , içindeki herşeyi değiştirmek mümkündür. dar otantik at`nin güç birimine ayırdığı yer çok küçük olduğu hesabına , yenilemek için göstereceğiniz güçlük , boş kutu masrafından sağlayacağınız tasarrufa değmeyecektir.

pcjr ve ps/2

isa standardının kabulü ve ibm dışındaki firmaların ibm-uyumlu denilen bilgisayar imalatı dahi hızlandı. ibm`in ön beygir bilgisayarları oldukça pahalı idi. öbür firmaların ibm-uyumlu bilgisayarları ise çok daha ucuzdu. ibm , 1986 ve 1987 yıllarında çıkarttığı pcjr modeli ile öbür firmalara kaptırmaya başladığı ev-bilgisayarı pazarını geri almaya çalıştı. ps/2 ıse , ibm diğer firmalar tarafından benzerinin yapılmasına icazet vermediği birleşik mimari ve yapılıyordu. ibm bu mimariye mca (micro channel mimarisi) adını veriyordu. isa`dan farklı , günümüzdeki tak-çalıştır cinsi kartlar üzere , mca bilgisayarları için yapılacak kartların ayarlarının kullanıcı tarafından değil , elektronik beyin çeşidinden kendiliğinden yapılacak olmasıydı. nasıl var ki , bu izlem tutmadı. pcjr , çok eksik yetenekli oluşu; ps/2 ıse herhangi bir mağazadan satın alınabilecek isa kartları kabul etmediği ve mca kartları diğerlerine oranla üç-dört kat daha fiyatlı olduğu için ps/2 bilgisayarları az kişi ve firmanın antikaları arasında yer aldı. ibm , henüz sonra fazla duyurmadan , ps/2 bilgisayarların İsa modellerini dahi çıkarttı. eğer hakeza bir kez bilgisayara sahipseniz , anakart yeri henüz anakartları alacağı ve güç birimine ayrılan köşe oldukça geniş olduğu için her şeyi yenilemek şartıyla , havadan kutusu namına kullanabilirsiniz. ancak dökme-metal şasesi yüzünden yerinden kaldırması yaş olan ps/2 , kullanıcıya hayatı süfli zorlaştırabilir.

386 , 486 okunuşu pentium

ve geldik günümüzün modern bilgisayarlarına. 1987`den itibaren intel firması değme 2 yılda bir ana-işlem çipini henüz süratli ile daha kötü işlem yapabilen modellerle geliştirmeye başladı. 486`yı 586 izledi. bu sırada diğer firmalarda cpu üretmeye ve zat çiplerine intel-benzeri isimler vermeye başlamışlardı. intel firması , rakamdan oluşan marka okunuşu işlenmiş adlarının uzlaştırma hakkını korumanın fizik , hatta olanaksız olduğunu acı şekilde öğrenince , 586 çipine \"beş kelimesinin latincesinden (penta) türetme pentium adını verdi. (pentium adı ünlü kadar tuttu kim , intel 686 ve 786 olması gereken çiplerine pentium ii okunuşu pentium iii adını verdi.)

intel ailesinin gelişimi

intel firmasının 386 çipi ile geliştirdiği bilgi işlem yöntemi , daha sonraki birlik çiplerinde aynen uygulanmıştır.bir diğer deyişle 486 ve pentium çipleri sadece henüz kaslı 386`dır. bugün sadece \"386-çipi\" diye adlandırılan İsa mimarisinde kurma edilmiş bilgisayarlar , hafıza okunuşu sabit disk alanına göre uygar işletim sistemlerinin bir sürümü ile çalışırlar. bu tür bilgisayarlarda cpu , ram ve sabit disk imkanlarına göre windows 3.1 , windows 3.11 , windows 95...2000 , windows nt işletim sistemini görebilirsiniz. \"açık sistem\" veya gnu gurubu denilen işletim sistemleri (linux gibi) 386-tipi bilgisayarlarda yeni windows sürümlerine göre daha rahat çalışır.

intel 386 veya intel 486 (ve bunların dengi olan amd ve cyrix çipleri) mevcut bilgisayarlar , İsa ile bunun geliştirilmişi hasıl eisa mimariye sahiptir; yani çarşıdan alacağınız herhangi yek ara-birim kartını takabilirsiniz. fakat intel , isa`nın ile eisa`nın genişlik büyük zorluğu olan , takılan kartın ince ayarlarının kullanıcı eliyle gerekli zorunluluğunu ortadan kaldıran okunuşu adına kısaca pci dediği yeni elektronik beyin mimarisi geliştirdi. pci mimarisinin en eke özelliği bu mimariye uygun kartlar katıldığında kartın bilgisayarla mevzun hale getirilmesi için tek ayarının yapılması zorunluğu (ve çoğu zaman imkanı) olmamasıdır. bu soy bir kartı isa ve eisa bilgisayara takamazsınız , yalnız pci mimarisindeki anakartlarda genellikle az İsa , hatta eisa kartvizit yuvası bulunabilir.

çeşitli anakart firmaları , 386 çipinden cpu`yu takılıp çıkartılabilen tarzda yapıyorlar. başkaca 386-tipi ile bilgisayarın bellek çiplerinin bile değiştirilmesi ile artırılması mümkün hale geldi. bu tür aynı anakarta sahipseniz , büyük sadece ihtimalle bilgisayarınızın cpu , ram ile benzeri birçok unsurunu yenileyebilirsiniz.
 

intel firması 1968 yılında hafıza tümdevreleri yapmak üzere kuruldu. üretecekleri bir hesap makinesi amacıyla cpu tümdevresi isteyen , hesap makinesi üreten bir firmanın talebi; ve yine üretecekleri 1 terminal için yine özel bir tümdevre isteyen , diğer bir firmanın isteklerini karşılamak göre , intel firması 4004 (1971) okunuşu 8008 (1972) cpu`larını yapmıştır.

mikroişlemciler ile mikrobilgisayarların sınıflandırılmasında en temel bir mizan , mikroişlemcinin tümdevre-üzerinde işlem yaptığı işaret uzun verinin filo sayısı , yani kelime uzunluğudur (word length). 4-bit ışlemci vaki 4004 ve 8-bit işlemci yıldırım 8008`den başlayarak , mikroişlemciler ve mikrobilgisayarlar uğruna , 4-bit , 8-bit , 16-bit , 32-bit , 64-bit kadar veri uzunluk standartları doğmuştur.

intel , bu ilk müşterilerden başkasının , 4004 ve 8008 tümdevrelerine bağ göstereceklerini tahmin etmediği yoluna , istihsal hattını düşük kapasitede tutmuştu. fakat tahminlerinin aksine , bu tümdevrelere çok büyük bir ilgi oldu. bunun sonucu okunuşu tam zamanda 8008`in 16k`lık hafıza limitini aşmak amacıyla , intel firması 1974 yılında genel-amaçlı 8080 cpu`sunu üretti. aniden bu tümdevreye kocaman bir talep başüstüne ve kısa bir süre içinde 8080 , 8-bit mikroişlemci sanayi standardı oldu. intel , iki sene aksi hâlde 1976`da , kaslı bir 8080 işlemcisi vaki 8085`i piyasaya sürdü.

intel 1978 yılında ilk 16-bit mikroişlemci hasıl 8086`yı üretti. 8086 daha evvelki 8080/8085 ürününe kimi yönlerle benzemesine karşın , iki işlemci ailesi birbiri ile ahenkli değildi. bir sene sonra 1979`da üretilen , 8086`nın 8-bit done yoluna sahip sürümü olan 8088 , 1981 yılında üretilen ibm pc mikrobilgisayarlarının ilk işlemcisi olmuştur. kısaltarak sürede endüstrinin 16-bit mikroişlemci standardı olan 8086/8088 , günümüze kadar uzanan pek mebzul değişik ürünüyle , x86 ailesi diye adlandırılan mikroişlemci ailesinin çekirdeği (core) oldu.